Vorige maand ben ik een weekendje op retraite geweest. Het thema van dit weekend was zitmeditatie en “stoppen”. Tijdens dit weekend werd een tekst van zen leraar Thich Nhat Hanh voorgelezen over zitmeditatie en stoppen:
“Wij zijn altijd aan het rennen en dat is een gewoonte geworden. Wij worstelen de hele tijd, zelfs in onze slaap….. Wij moeten de kunst van het stoppen leren, ons denken stoppen, onze gewoonte-energieën, onze afwezigheid, de sterke emoties die ons regeren.
Zoals de trouwe lezers van mijn blog weten, ben ik vorig najaar in revalidatie geweest vanwege chronische pijnklachten en heb daar vele nieuwe inzichten opgedaan. Mijn grootste inzicht was dat je brein na langdurige stress in de stressmodus komt te staan en dat die stressmodus uiteindelijk zorgt voor pijn- of vermoeidheidsklachten.
Eind mei was ik een midweek samen met mijn man op Terschelling. Sowieso een prachtig eiland, maar waar ik nou heerlijk van heb genoten was de stilte! Geen vliegtuigen die overvlogen, geen/nauwelijks autoverkeer, geen trams, geen gillende sirenes, weinig mensen om me heen en heel veel stilte..
Nou ja, stilte gevuld door vogels, de wind, de zeegolven en een vlaagje muziek uit een eenzame strandtent. Echt stil bestaat niet.
Het heeft even geduurd voordat ik een nieuw blog heb geschreven. De reden hiervoor is dat ik het de laatste tijd erg druk heb gehad. Ik heb de laatste tijd veel nieuwe opdrachten binnen gehaald. Als ondernemer zijnde word ik daar euforisch van en geeft me dat weer veel positieve energie. Ik bruiste van de energie en voelde me opperbest!
Stress verslechtert slaap, slecht slapen verergert stress. Hoe kom je uit deze vicieuze cirkel?
Bovenstaande kop stond op 20 februari jl. in de NRC. Het artikel vervolgt met:
“Dat werkstress en gepieker over werk kunnen leiden tot een verstoorde nachtrust, ligt voor de hand.
Zoals jullie weten schrijf ik regelmatig over stress en hoe je daarin de balans kunt vinden. Ik zeg ook vaak tegen cliënten: Stress is in wezen positief. Het helpt je om alert en adequaat te reageren op situaties. Je kunt ook prima een tijdje onder grote stress functioneren, maar je moet wel voldoende herstelmomenten kunnen inbouwen. Dat laatste schiet er voor velen bij in. Zo rijgen de stressmomenten zich aaneen tot een chronisch stressniveau en dat zorgt er uiteindelijk voor dat bij iedereen op een gegeven moment de rek er uit is. Je ontwikkelt dan allerlei klachten op lichamelijk- en psychisch vlak. In het tijdschrift psychologie van november stond een mooi artikel: “Stress, alerter op alarmsignalen”.
In dit artikel werden een aantal dingen gezegd die ik zeer interessant vond, daar wil ik jullie graag deelgenoot van maken.
Wat voor mij nieuw was uit het artikel, was een onderzoek van de Finse psychologe Laura Sokka. Zij deed onderzoek met mensen die burn-out achtige verschijnselen hadden en met mensen die nergens last van hadden. Tijdens opdrachten werd een EEG van hun hersenen gemaakt. Wat bleek: de mensen met burn-out achtige verschijnselen presteerden nog heel behoorlijk op hun taken, maar het EEG liet wel zien dat de gebieden die in het brein bij de bepaalde taak “hoorden” minder actief waren. Sokka zag daarentegen dat ook andere gebieden van de hersenen volop werden ingezet om te compenseren. Dat betekent dat het voor de mensen met burn-out achtige verschijnselen veel intensiever was om de taken te volbrengen. Daarnaast toonde ze aan, dat zij ook veel meer moeite hadden om storende geluiden te onderdrukken.
( Dus als je al langdurig gestresst bent én je moet je behoorlijk concentreren op je taak én je werkt in een kantoortuin, dan heb je echt een groot probleem!!!)
Verder werd nog stressdeskundige Theo Compernolle aangehaald. Hij vertelt dat veel managers blind zijn voor de stressverschijnselen van hun medewerkers. Dat komt volgens hem omdat zij een veel later omslagpunt hebben m.b.t. werkdruk. “Zij ervaren een hoge werkdruk langer als prettig stimulerend en blijven er langer koelbloedig en doelgericht onder dan hun medewerkers. Geen wonder dat ze op die leidinggevende positie zijn terechtgekomen. Dit heeft als gevolg dat mensen met een hogere stressbestendigheid dikwijls leidinggeven aan mensen met een lagere weerstand”. Dat geeft managers volgens hem de plicht om signalen van negatieve stress bij hun medewerkers te leren waarnemen.
Grappig, dat had ik me nog nooit zo gerealiseerd!
Bij het artikel staat ook een lange lijst met allerlei alarmsignalen. Hieronder vind je de link van deze lijst. Naast bekende lichamelijke stressklachten worden ook veel gedragsveranderingen genoemd. Ik zou zo zeggen, kijk er eens naar. Hoe meer gedragsveranderingen je bij jezelf hebt bemerkt, hoe belangrijker het is om actief je herstelmomenten te gaan creëren.
Klik hier voor de lijst met alarmsignalen voor stress.